مؤلف مجهول ( مترجم : شيرين بيانى )
91
تاريخ سرى مغولان ( يوان چائوپى شه ) ( فارسى )
نكرديد ؛ [ و ] جابا و قوبيلاى دو تن را فرستاد و به آنان دستور داد تا تمام گلهها و آنچه را كه [ آن سه تن ] گرفته بودند ، پس بگيرند . 154 - چنگيز خان كه تاتارها را از بين برد و كار قتل و غارت آنان را به اتمام رسانيد ، درحالىكه مىگفت : « ما با قوم ايشان و مردان ايشان چه كنيم ؟ » وارد مسكن متروكى شد و شوراى بزرگى متشكل از اعضاى خاندانش ، تشكيل داد . ايشان در حين شور با يكديگر گفتند : « از زمانهاى قديم ، قوم تاتار اجداد [ ما ] و پدران [ ما ] را از بين بردهاند . براى ستردن توهين و گرفتن انتقام اجدادمان و پدرانمان ما آنان را مانند پرههاى چرخ ارابه نابود خواهيم كرد و آنان را خواهيم كشت . ما آنان را به قسمى مضمحل مىگردانيم تا محو و نابود شوند . كسانىكه باقى بمانند ، غلامشان خواهيم كرد و بين همه تقسيمشان خواهيم نمود » . چون شور و مشورت پايان پذيرفت ، و چون از آن محل بيرون آمدند ، ياكاچاران تاتار « 1 » از بالگوتاى پرسيد : « چه تصميمى گرفتيد ؟ » . [ بالگوتاى ] گفت : « ما به اين نتيجه رسيديم كه همهء شما را مانند پرههاى چرخ ارابه نابود كنيم » . با سخنان بالگوتاى ، ياكاچاران موضوع را به تاتارها رسانيد ، و آنان قواى خود را تجهيز كردند . هنگامىكه دستجات ما به تاتارهاى مجهز حمله بردند ، تلفات فراوانى به ايشان وارد آمد . چون [ سرانجام ] تاتارهاى مجهز را به زحمت شكست دادند و آنان مضمحل شدند ، و مانند پرهء چرخ ارابه ، نابود گرديدند ، تاتارها بين خود گفتند : « هر نفر در آستين خود كاردى پنهان كند . [ بدين ترتيب ] ما مىميريم ، درحالىكه با خود بالشى مىبريم » ، و بدين ترتيب باز هم تلفات فراوانى [ به دستجات ما ] وارد آمد . چون نابودى اين تاتارها مانند پرههاى چرخ ارابهاى به پايان رسيد ، چنگيز خان سخنان شاهانهاى چنين ايراد كرد : « چون بالگوتاى نتيجهء شوراى بزرگ خانوادگى را برملا ساخت ، به دستجات ما تلفات فراوان وارد آمد . از اين پس ، بالگوتاى نبايد در شوراى بزرگ وارد شود و تا آخر شورا بايد به كارهاى خارج رسيدگى كند . دعواها را فيصله دهد و دزدان و دروغگويان را محاكمه كند . چون شورا تمام شد و پس از آنكه شراب نوشيده شد ، آنگاه بالگوتاى و دااريتاى هردو وارد شوند » . اين بود سخنان شاهانه . 155 - آنگاه چنگيز خان ياسوگان خاتون « 2 » ، دختر ياكاچاران تاتار را [ براى خود ]
--> ( 1 ) - Yaka - Caran ( 2 ) - Yasugan - qatun